Garncarz Czarna Wieś Kościelna

Czarna Wieś Kościelna, niewielka i spokojna miejscowość otoczona lasami Puszczy Knyszyńskiej, jest prawdziwą ostoją artystów ludowych zajmujących się rzemiosłem tradycyjnym.

We wsi przetrwały ostatnie na Podlasiu pracownie garncarskie produkujące ceramikę siwą i warsztat kowalski. Tradycje garncarskie sięgają tu końca XVIII w. Zapoczątkował je Antoni Piechowski, który wykorzystując miejscowe złoża znakomitej gliny zaczął wytwarzać pierwsze wyroby: naczynia, cegły i ceramiczne dachówki. W XIX wieku i pierwszej połowie XX wieku obróbką i wypałem wyrobów z gliny trudnili się niemal wszyscy mieszkańcy wsi. W Czarnej Wsi Kościelnej do dzisiaj wiele budynków mieszkalnych i gospodarczych pokryta jest charakterystyczną czerwoną dachówką z tutejszych pracowni. Wybrakowane dachówki łączone z zaprawą wapienną lub glinianą używano do wznoszenia domów, budynków gospodarczych i piwnic.

Obok produkcji dachówki i cegły w Czarnej Wsi Kościelnej, garncarze wytwarzali naczynia przeznaczone do codziennego użytku w gospodarstwach domowych. Używano ich do przygotowywania i spożywania posiłków oraz przechowywania produktów spożywczych. Toczone ręcznie na kołach garncarskich naczynia miały tradycyjne kształty nawiązujące swoją formą do średniowiecznych naczyń.

Toczone ręcznie na kołach garncarskich naczynia miały tradycyjne kształty nawiązujące swoją formą do średniowiecznych naczyń. Dzbanki i zbliżone kształtem bezuszne „ładyszki” do mleka, pękate „buńki” do przechowywania płynów, garnki i „szabasówki” do gotowania potraw, słoje, gary do kiszenia ogórków, misy, kubki, makutry do tarcia maku, dwojaki, maselnice, cedzaki, formy do ciasta, doniczki, lichtarze królowały na targach i jarmarkach w okolicznych miasteczkach. Ale i na te wyroby przyszedł kres. W latach 60-tych XX wieku ustąpiły produkcji masowej.

Dzisiaj we wsi działają cztery pracownie garncarskie: Jana Kudrewicza, Mirosława Piechowskiego, Pawła Piechowskiego oraz Wojciecha Maculewicza. Wytwarzana jest w nich ceramika siwa i biskwitowa. Obecnie tylko miejscowe nazwy naczyń o tradycyjnych kształtach świadczą o ich pierwotnym przeznaczeniu. W pracowniach powstają też naczynia o wzorcach współczesnych. Warto też odwiedzić nieczynną już pracownię Stanisława Mosieja.

Odwiedzając czarnowiejskie pracownie, można przy odrobinie szczęścia, podpatrzeć cały proces wyrobu i wypału naczyń. 

MPR plakietkaCopyright 2015 by Uroczysko Ruczaj
Karczmisko 41 | 16-020 Czarna Białostocka
telefon: +48 698 519 658  
e-mail: agroturystyka@uroczysko-ruczaj.pl

Uroczysko Ruczaj